25 mai 2009
PHYSIONOMIE DE REGARD INTERIEUR
Πολλές φορές ξαναγύρισε ο Μαρούκης στο καφενείο της μικρής πλατείας. Κάθισε στην συνηθισμένη του θέση της γωνιάς, ήπιε καφέ, χάζεψε, μα διχώς να ξανασυναντήσει τον γέρο κύριο που τον είχε απρόοπτα συντροφέψει τη μέρα εκείνη. Άλλωστε, κι ούτε που τον αναζητούσε. Ο νους του τώρα έτρεχε αλλού. Συγκεφαλαίωνε τη ζωή του. Πατώντας τα τριάντα,είχε την πεποίθηση, καθώς πολλοί, πως πάει πια, κλείνει το σπουδαιότερο κεφάλαιο της ύπαρξής του. Λοιπόν ζητούσε ν' αναθεωρήσει τα πεπραγμένα του, να βγάλει ένεν ισολογισμό και να ταχτοποιήσει τη θέση του απέναντι στο μέλλον. Αντιμετώπιζε την υπόθεση τούτη με κάποιαν επιδεικτική νωθρότητα, τη δυσκαμψία του πεπειραμένου άνδρα...Πίστευε τον ευατό του αθεράπευτα καταταγμένο στο παρελθόν. Ο γεροντισμός αυτός τον απέλπιζε και μαζί του έφερνε μια γλυκειά πολύ μελαγχολία. Το παπάπονο για την "χαμένή'" του ζωή είχε κάτι από το πικρό βάλσαμο και τον φιλάρεσκο εγωισμό της ηρωικής εγκαρτέρησης. Μια πείρα βαθειά για τ' ανθρώπινα, να τι θεωρούσε πως είτανε το πιο πολύτιμο απόχτημα της ως σήμερα ζωής του. "Πάω κι εγώ, πάω κι εγώ", έλεγε στους γνώριμούς του, κρατώντας με δυσκολία ένα γλυκόπικρο χαμώγελο. Maroukis retourna souvent au café de la petite place. Il s’assit à son endroit habituel dans le coin, but un café, regarda distraitement autour de lui, mais sans jamais revoir le vieux monsieur qui lui avait inopinément ce jour-là tenu compagnie. D’ailleurs, il ne le recherchait même pas. Son esprit désormais était occupé ailleurs. Il récapitulait sa vie. Aux abords de la trentaine, il avait la conviction, comme bien d’autres, que c’en était fini, qu’il avait clos le chapitre le plus important de son existence. Il cherchait donc à passer en revue ce qu’il avait accompli, à dresser un bilan et définir sa position face à l’avenir. Il envisageait cette affaire avec une sorte d’indolence ostentatoire, avec l’impassibilité de l'homme d’expérience. Il se croyait sans espoir de retour incorporé dans les rangs du passé. Ce sénilisme le désespérait tout en lui procurant une très douce mélancolie. Le chagrin de sa vie « perdue » avait quelque chose du baume amer et de l’égoïsme infatué de la résignation héroïque. Une profonde expérience des choses humaines, voilà ce qu’il considérait être l’acquis le plus précieux de toute sa vie jusqu’alors. « C’en est fini de moi, c’en est fini de moi », disait-il à ses connaissances, réprimant avec difficulté un sourire doux-amer. Angélos Terzakis (1907-1979), La Cité violette. Un texte qui vit tout seul, aussi complet qu'un caractère.
Photographie Sapience Malivole, "En pensant à Lorca".
15 mai 2009
PHYSIONOMIES SUR QUOI ON PASSE
Baudelaire, Antoine Pol...
Kostas Ouranis (1890-1953)
ΠΕΡΑΣΤΙΚΕΣ/Passantes
Γυναίκες, που σας είδα σ’ένα τραίνο
Femmes, vous que j’ai vues dans un train
Τη στιγμή που κινούσε γι’άλλα μέρη·
au moment où il s’ébranlait vers ailleurs;
γυναίκες, που σας είδα σ’άλλου χέρι
femmes, vous que j’ai vues au bras d’un autre
με γέλιο να περνάτε ευτυχισμένο·
passer avec un rire heureux ;
γυναίκες, σε μπαλκόνια να κοιτάτε
femmes, qui aux balcons regardant
στο κενό μ’ ένα βλέμμα ξεχασμένο,
dans le vide oubliez votre regard,
ή από ένα πλοίο σαλπαρισμένο
ou d’un navire démarré
μ’ ένα μαντήλι αργά να χαιρετάτε:
d'un mouchoir lentement saluez :
στα δειλινά τα βροχερά και κρύα,
lors des couchants pluvieux et froids,
σας ξαναφέρνω στην ανάμνησή μου,
je vous rabats vers mon souvenir,
γυναίκες, που περάσατε μιαν ώρα
femmes, qui avez passé un temps
απ΄τη ζωή μου μέσα – και που τώρα
en plein travers de ma vie – et qui à présent
κρατάτε μου στα ξένα την ψυχή μου!
me gardez en des terres étrangères mon âme !
Photographie Sapience Malivole, Les couteaux et la roue .
13 mai 2009
PHYSIONOMIE DES AGES
"Κάθε του βήμα, κάθε του σταθμός δεν είναι παρά μια ευκαιρία να υποβάλλει σε δοκιμασία τις αναπαρθενευτικές ιδιότητες που ακολουθεί ν'αντιπροσωπεύει το κατάλοιπο του παιδιού μέσα του"
"Chacun de ses pas, chacune de ses étapes n'est rien d'autre qu'une occasion de mettre à l'épreuve les propriétés revirginisantes que continue de représenter le résidu de l'enfant en lui"
Odysséas Elytis, Le peintre Théophile.
Photographie Sapience Malivole, La rouille et les roses.
12 mai 2009
PHYSIONOMIE DE DIALOGISME DES NUES
Aρχείο δεν σημαίνει έλεγχο της μνήμης, αλλά υλικό που θέλει να διασωθεί. Tίποτα δεν νομιμοποιεί την αποκλειστικότητα της ερμηνείας του και ακόμη περισσότερο τη λογοκρισία ή την καταστροφή του. Η σιωπή του αρχείου δεν υφίσταται. O χώρος όπου διαμένει μπορεί να είναι κρυφός, αλλά τα μυστικά του είναι δημόσια, είναι εν ενεργεία . Πρόκειται για κείμενα που περιμένουν την τύχη τους. Και κάθε πράξη ανάγνωσης δημιουργεί το κείμενό της. Γιατί, κανένα αρχείο δεν έχει οριστική μορφή. Yπόκειται σε απρόσμενες ανατροπές και διαψεύσεις και αντιστέκεται στην αποκλειστικότητα της ορθής χρήσης. Δεν υπάρχουν μυημένοι και αμύητοι. Έτσι λοιπόν το όνομα του συγκεκριμμένου αρχείου δεν το καθιστά ούτε απυρόβλητο ούτε ανέγγιχτο ούτε υπό επιτήρηση αλλά αφήνει ανοιχτό το υλικό Σοφοκλής.
"Archives ne signifie pas contrôle de la mémoire, mais documents qui demandent à être sauvegardés. Rien ne légitimise l’exclusivité de leur interprétation, et bien plus encore leur censure et leur destruction. Il n’existe pas de silence des archives. L’endroit où ils se trouvent peut être celé, mais leurs secrets sont publics, ils sont en activité. Il s’agit de textes qui attendent leur destin. Et chaque acte de lecture crée son texte. Car aucune archive n’est définitive. Elle est soumise à des renversements inattendus et à des démentis et elle résiste à l’exclusivité du bon usage. Il n’existe pas d’initiés et de non-initiés. Ainsi, donc, le nom des archives en question ne les met ni hors d’atteinte ni ne les rend intouchables ni ne les place sous surveillance mais laisse ouvert l’accès au Matériau Sophocle."
Maria Efsthathiadi, (1) Le Jardin de glace, texte inédit s'ajoutant aux archives du dossier Philoctète.Les romans suivants de Maria Efstathiadi Comme un mélo (Actes Sud, traduction Anne-Laure Brissac), Gants avec mains (L'Harmattan, traduction Michel Volkovitch), sont traduits en français.
En ce qui concerne le problème de l'utilisation, du traitement, de la "réfection" dans tous les sens du terme des textes anciens, tant dans leur idée directrice que dans l'exploitation de phrases ou thèmes précis, il me semble que Paul Valéry donne la réponse qui implique la plus exigeante simplicité mais aussi la plus simple exigence : " La véritable tradition dans les grandes choses n'est point refaire ce que les autres ont fait, mais retrouver l'esprit qui a fait ces grandes choses et qui en ferait de tout autres en d'autres temps".
Photographie Sapience Malivole, Premier mai dans les Cyclades, nues aristophaniennes et trône socratique.